Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) Nedir?

Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH), bir ülkenin ekonomik performansını ölçmek için kullanılan en önemli göstergelerden biridir. GSMH, bir ülkenin vatandaşlarının belirli bir zaman dilimi içinde ürettiği mal ve hizmetlerin toplam değerini ifade eder. Bu yazıda, GSMH'nin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını, ekonomik büyüme ile ilişkisini ve neden önemli olduğunu detaylı bir şekilde ele alacağız.

GSMH Nedir?

Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH), bir ülkenin vatandaşlarının yurt içi ve yurt dışında ürettiği tüm mal ve hizmetlerin piyasa değerinin toplamıdır. GSMH, ülkenin ekonomik büyüklüğünü ve refah düzeyini ölçmek için kullanılır.

• GSMH ile GSYİH Arasındaki Fark:
  GSMH, bir ülkenin vatandaşlarının yurt içi ve yurt dışında ürettiği değerleri kapsarken, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) sadece ülke sınırları içinde üretilen mal ve hizmetleri kapsar. Örneğin, bir Türk vatandaşının yurt dışında kazandığı gelir GSMH'ye dahil edilirken, GSYİH'ye dahil edilmez.

GSMH Nasıl Hesaplanır?

GSMH hesaplaması, bir ülkenin ekonomik faaliyetlerini ölçmek için kullanılan bir formülle yapılır. Temel olarak üç yöntemle hesaplanabilir:

1. Üretim Yöntemi:
   Ülke genelinde üretilen tüm mal ve hizmetlerin piyasa değeri toplanır. Bu yöntemde, ara malların değeri hariç tutulur.

2. Gelir Yöntemi:
   Üretim sürecinde elde edilen tüm gelirler (maaşlar, kârlar, faizler, kiralar vb.) toplanır.

3. Harcama Yöntemi:
   Tüketim, yatırım, devlet harcamaları ve net ihracat (ihracat - ithalat) toplanarak GSMH hesaplanır.

Formül:
GSMH = GSYİH + Yurt Dışı Net Faktör Gelirleri
(Yurt Dışı Net Faktör Gelirleri: Yurt dışında çalışan vatandaşların gelirleri - Yabancıların ülke içindeki gelirleri)

GSMH Neden Önemlidir?

GSMH, bir ülkenin ekonomik sağlığını ve refah düzeyini anlamak için kullanılan temel bir göstergedir. İşte GSMH'nin önemini ortaya koyan bazı noktalar:

1. Ekonomik Büyümenin Ölçüsü:
   GSMH, bir ülkenin ekonomik büyümesini ölçmek için kullanılır. GSMH'nin artması, ülkenin ekonomik olarak büyüdüğünü gösterir.

2. Refah Düzeyinin Göstergesi:
   GSMH, kişi başına düşen gelir hesaplamalarında kullanılır. Bu da ülkenin refah düzeyi hakkında bilgi verir.

3. Uluslararası Karşılaştırmalar:
   GSMH, ülkelerin ekonomik performanslarını karşılaştırmak için kullanılır. Bu sayede, ülkelerin küresel ekonomideki konumu belirlenir.

4. Politika Belirleme:
   Hükümetler, ekonomik politikalarını belirlerken GSMH verilerinden yararlanır. Örneğin, GSMH büyüme oranı düşükse, ekonomiyi canlandırmak için çeşitli önlemler alınabilir.

GSMH'nin Sınırlılıkları

GSMH, ekonomik performansı ölçmek için önemli bir araç olsa da bazı sınırlılıkları vardır:

1. Gelir Dağılımını Yansıtmaz:
   GSMH, bir ülkenin toplam gelirini gösterir ancak bu gelirin nasıl dağıtıldığını yansıtmaz. Gelir dağılımındaki eşitsizlikler GSMH ile ölçülemez.

2. Gayri Resmi Ekonomiyi Kapsamaz:
   Kayıt dışı ekonomi (örneğin, vergilendirilmeyen işler) GSMH hesaplamalarına dahil edilmez. Bu durum, ülkenin gerçek ekonomik büyüklüğünü tam olarak yansıtmaz.

3. Çevresel Etkileri Dikkate Almaz:
   GSMH, ekonomik faaliyetlerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini (örneğin, kirlilik) dikkate almaz. Bu nedenle, sürdürülebilir kalkınma için yetersiz bir gösterge olabilir.

GSMH ve Ekonomik Büyüme İlişkisi

GSMH, bir ülkenin ekonomik büyümesini ölçmek için en sık kullanılan göstergedir. GSMH'nin artması, ülkenin ekonomik olarak büyüdüğünü gösterir. Ancak, GSMH büyümesi her zaman refah artışı anlamına gelmez. Örneğin, gelir dağılımındaki eşitsizlikler veya çevresel sorunlar, GSMH büyümesine rağmen toplumun refahını olumsuz etkileyebilir.